Παρασκευή, 22 Αυγούστου 2014

Τι είναι τελικά η "βλαισογονία"και πώς αυτή διορθώνεται;


Η βλαισότητα του γόνατος ή αλλιώς βλαισογονία, είναι ένα πολύ συχνό φαινόμενο. Θα τη συναντήσουμε αρκετές φορές, αν αρχίσουμε να παρατηρούμε τη φόρμα των ποδιών τυχαίων ανθρώπων, κυρίως γυναικών. Είναι επίσης συχνή στον αθλητισμό, περισσότερο σε συγκεκριμένα σπορ.


Τι είναι όμως η βλαισογονία;

Ουσιαστικά, είναι η έσω μετατόπιση του γόνατος όταν πραγματοποιούμε διάφορες κινήσεις (τα γόνατα ενώνονται και σχηματίζουν Χ). Χαρακτηρίζεται από την προσαγωγή  και έσω στροφή του ισχίου, συνήθως όταν τα ισχία βρίσκονται σε θέση κάμψης (το γόνατο,  στην πραγματικότητα, απάγεται και στρέφει εξωτερικά). Πρακτικά, θα την αναγνωρίσετε όταν, για παράδειγμα, σε μια κίνηση squat (βαθύ κάθισμα), το γόνατο "βυθίζεται" προς τα μέσα. Επίσης, όταν στέκεστε στο ένα πόδι (π.χ. κατά την προσγείωσή του στη διαδικασία του τρεξίματος), η απέναντι πλευρά της λεκάνης συνήθως θα πέσει, κατά τη διάρκεια της "βύθισης" του γόνατος, στο πόδι που στηρίζεται (βλ. παρακάτω φωτογραφία).






OK λοιπόν, αλλά γιατί είναι επικίνδυνη;


Η βλαισότητα του γόνατος μπορεί να οδηγήσει σε μια σειρά από προβλήματα υγείας, όπως ο πόνος στο γόνατο (συγκεκριμένα στην επιγονατίδα και το χόνδρο), το σύνδρομο της λαγονοκνημιαίας ταινίας (τριβή με οξύ πόνο στην έξω πλευρά των ισχίων μας), αλλά ακόμα χειρότερα, την επιβάρυνση του προσθίου χιαστού συνδέσμου (ΠΧΣ) με κίνδυνο ρήξης του. Μπορεί επίσης να οδηγήσει στο λεγόμενο "ugly squat syndrome". 

Πέραν όμως των παραπάνω, η βλαισογονία προκαλεί γενικότερα προβλήματα στην κινητική αλυσίδα του σώματος, όταν και επιβαρύνει, καταρχήν την άρθρωση του ισχίου, αλλά ακόμα και τη σπονδυλική μας στήλη. Πρακτικά, φανταστείτε ένα κτίριο με 2 μεγάλους πυλώνες στήριξης, όπου ο ένας εκ των δύο, σε περίπτωση σεισμού, να έχει προβλήματα και κακή λειτουργία. Κάθε φορά που γίνεται κι ένας σεισμός, το φορτίο που του αναλογεί και δεν μπορεί να σηκώσει στο 100%, μεταφέρεται παραπάνω (στους ορόφους π.χ.), με την αντίστοιχη δημιουργία νέων προβλημάτων στο κτίριο.

Πότε συμβαίνει συνήθως;

Η βλαισογονία εμφανίζεται πιο συχνά κατά τη διάρκεια όρθιων επίγειων δραστηριοτήτων που απαιτούν έκκεντρη (πλειομετρική) δράση των εκτεινόντων του ισχίου. Ουσιαστικά, μιλάμε για δραστηριότητες ή σπορ που έχουν άλματα, βυθίσεις, προσγειώσεις, άλματα με στροφή, ακόμα και στο τρέξιμο (κυρίως μεγάλων αποστάσεων).


Στατιστικά, μπορούμε να πούμε πως οι γυναίκες είναι πιο επιρρεπείς στην βλαισότητα γόνατος, εξαιτίας μιας σειράς σημαντικών λόγων:

1. Έχουν αναλογικά μεγαλύτερο εύρος ισχίων, με αντίστοιχη αύξηση της Q-γωνίας, που κάνει το ισχίο με το γόνατο (βλ. σχήμα).


2. Έχουν μειωμένη αντοχή στο ισχίο, συγκεκριμένα στους μύες που δρουν στην περιοχή, όπως οι γλουτιαίοι, ο ορθός μηριαίος και οι έξω στροφείς μύες.


3. Τέλος, από κοινωνικής πλευράς, λόγω της αποτύπωσης κι ενίσχυσης ενός συγκεκριμένου μοτίβου κίνησης, που επιβάλλει στη γυναίκα να «καθίσει σαν μια κυρία», κλείνοντας τα γόνατα, κάθε φορά που θέλει να καθίσει ή να χαμηλώσει γενικότερα το κέντρο βάρους της.




Ποιοι είναι οι βασικοί λόγοι που συμβαίνει;

Όπως αναφέραμε παραπάνω, πολλές δραστηριότητες, αλλά και θέματα "κατασκευής", μπορεί να δημιουργήσουν το πρόβλημα της βλαισογονίας. Προσοχή όμως! Πριν μιλήσουμε για τους βασικότερους, θα ήθελα να ξεχωρίσουμε τον ενήλικα από το παιδί-έφηβο. Τότε θα πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί, ούτε να πανικοβληθούμε αν παρατηρήσουμε βλαισογονία στο παιδί μας, αλλά ούτε και να αδιαφορήσουμε, αν αυτή παραμένει για πολύ καιρό και αφού έχει αρχίσει να ολοκληρώνεται η ανάπτυξή του (16 - 18 ετών). Το παιδί αρχικά εμφανίζει, κατά την ανάπτυξή του "ραιβογονία" (το αντίθετο της βλαισογονίας, δηλαδή στραβά γόνατα προς τα έξω που σχηματίζουν το γράμμα Ο), στη συνέχεια (κατά την παιδική και έως την προεφηβική ηλικία) αλλάζει ο σχηματισμός των γονάτων σε βλαισογονία και, κατόπιν, όπως είπαμε, σχηματίζεται η τελική του μορφή. Άρα, ούτε πανικός, αλλά ούτε αδιαφορία. Υπομονή και κυρίως, συμβουλή από τον παιδίατρο.



Αφού το ξεκαθαρίσαμε αυτό, μπορούμε να πούμε πως οι βασικοί λόγοι που "στραβώνουν τα γόνατά μας προς τα μέσα" είναι οι εξής:
1. Τα ασθενή ισχία, oi αδύναμοι γλουτιαίοι συνήθως, σε συνδυασμό με υπερδραστήριους προσαγωγούς, εμποδίζουν τη σωστή σταθεροποίηση του μηριαίου οστού.
2. Οι σφιχτοί αστράγαλοι, με ανεπαρκή κινητικότητα της ποδοκνημικής μαζί με σφιχτούς μύες από το γόνατο και κάτω (γαστροκνήμιος, υποκνημίδιος και πρόσθιος κνημιαίος) που εμποδίζουν την κνήμη και το γόνατο από τη μετάβαση προς τα εμπρός, επαρκώς. 
3. Η μειωμένη λειτουργία του έσω πλατύ μυός, ο οποίος αδυνατεί να σταθεροποιήσει το γόνατο, κατά την κίνησή του προς τα μέσα.
4. Η μειωμένη λειτουργία του οπισθίου μηριαίου (δικεφάλου) μυός, ακριβώς για τον ίδιο λόγο με τον έσω πλατύ.

Πέραν των παραπάνω, μην ξεχνάμε πως για πολλούς η βλαισογονία δημιουργείται, λόγω ανατομικών προβλημάτων "κατασκευής" εκ γενετής, λόγω κληρονομικότητας ή ακόμα, σε πιο σπάνιες περιπτώσεις, λόγω "μηχανικού πλεονεκτήματος" που δημιουργείται από συγκεκριμένη αθλητική δραστηριότητα (π.χ. άρση βαρών).



Πώς μπορούμε να διορθώσουμε τη βλαισογονία;

Καταρχήν, το πρώτο πράγμα που θα πρέπει να κάνουμε είναι να επισκεφτούμε τον ορθοπεδικό γιατρό μας, ο οποίος και θα διαγνώσει το πρόβλημα, αν αυτό υπάρχει. Εκείνος θα δώσει τις κατευθύνσεις, ανάλογα με το μέγεθος του προβλήματος, ως προς τη θεραπεία του και την αγωγή που απαιτείται να ακολουθηθεί, ζητώντας σας να επισκεφτείτε το φυσιοθεραπευτή σας ή απλώς ο γυμναστής σας να εκπονήσει ειδικό πρόγραμμα ενδυνάμωσης. Το πρόγραμμα αυτό θα πρέπει να ακολουθεί συγκεκριμένο πρωτόκολλο και, σε γενικές γραμμές, θα πρέπει να κινείται σε 3 άξονες:

1. τη βελτίωση της κινητικότητας της ποδοκνημικής άρθρωσης
2. τη σταθεροποίηση και ενδυνάμωση μιας σειράς μυϊκών ομάδων που δρουν στην άρθρωση του ισχίου (γλουτιαίοι και έξω στροφείς) και του γόνατος (έσω πλατύς, ορθός μηριαίος, δικέφαλος μηριαίος) και τέλος
3. στη βελτίωση του συντονισμού, αλλά και της  ισορροπίας, με αντίστοιχες ισορροπιστικές, αλλά και ασκήσεις βελτίωσης της ιδιοδεκτικότητας στην περιοχή.

Κλείνοντας, θα ήθελα να σημειώσω το εξής. Αν όλα τα παραπάνω σας φάνηκαν δυσνόητα, ακαταλαβίστικα ή απλώς κουραστικά, ξεχάστε τα. Να θυμηθείτε όμως οπωσδήποτε, αν ποτέ βρεθείτε σε μια τέτοια κατάσταση με τα γόνατά σας, να πάτε στο γιατρό. Εκείνος θα σας καθοδηγήσει, ώστε να ξεπεράσετε το πρόβλημα, που τώρα ίσως να σας φαίνεται μικρό, αλλά κρύβει αρκετούς κινδύνους. Επίσης, κρατήστε στο μυαλό σας πως απαιτείται πειθαρχημένη αγωγή και παρακολούθηση ειδικού προγράμματος, που μόνο ένας επαγγελματίας του χώρου θα μπορέσει να σας προτείνει.  

Ελπίζω να σας άρεσε το άρθρο και να πήρατε μια γνώμη σχετικά με το τι είναι η βλαισογονία.

Ευχαριστώ.


11 σχόλια:

  1. Πως μπορώ να καταλάβω αν πάσχω από βλαισότητα?

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Όπως αναφέρεται και στο άρθρο, πιθανόν να το έχετε καταλάβει ήδη οπτικά, όταν θα παρατηρείτε τα πόδια σας στον καθρέπτη. Άρα, η πρώτη ένδειξη βλαισογονίας, είναι η οπτική.
    Τα συμπτώματα πόνου σε σημεία του ισχίου, των γονάτων κλπ., που επίσης αναφέρονται, είναι μια επιπλέον ένδειξη.
    Ακόμη, μπορεί να έχετε παρατηρήσει μικρή (ή μεγαλύτερη) κλίση των γονάτων προς τα μέσα, σε συγκεκριμένες έκκεντρες κινήσεις σας (δηλαδή για παράδειγμα, όταν προσγειώνεστε, σε πτώση σας από σκαλοπάτι κάποιου ύψους).
    Όλα τα παραπάνω όμως, θα πρέπει να είναι οι λόγοι που θα σας κάνουν να πάτε στο γιατρό, αν συμβαίνουν, για να διαγνώσει τη βλαισογονία και να σας δώσει συγκεκριμένη αγωγή. Κι όχι μόνη σας να κάνετε τη διάγνωση.
    Ελπίζω να σας κάλυψα με την απάντησή μου, ευχαριστώ πολύ για το σχόλιό σας!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Καλησπερα!θα μπορουσε να προκληθει βλαισογονια απο το αγωνισμα του βαδην?

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Ως πρώτο σχόλιο, θα μπορούσα να πω πως, γίνεται να προκληθεί οτιδήποτε από οτιδήποτε... Εννοώ πως, με κακή προετοιμασία για το οποιοδήποτε αγώνισμα, κακή προθέρμανση ή αποθεραπεία, είναι δυνατόν να προκαλέσουμε οποιεσδήποτε ζημιές.
    Το συγκεκριμένο που ρωτάτε όμως, δε νομίζω πως είναι από τα πιο σοβαρά ή συχνά που μπορούν να συμβούν σε έναν αθλητή του βάδην. Κι αυτό γιατί, η τεχνική της κίνησης του συγκεκριμένου σπορ, η κίνηση δηλαδή του ποδιού, δε βοηθά στην ανάπτυξη βλαισότητας στο γόνατο, αφού είναι αντίθετη με τις δυνάμεις που την αναπτύσσουν.
    Αν όντως συμβαίνει και το γνωρίζετε εσείς, σε αθλητή βάδην, 2 είναι τα ερωτήματα που έχω:
    - πρώτον, αν είναι άντρας ή γυναίκα (γιατί, όπως διαβάσατε στο άρθρο, επιβαρύνονται πολύ περισσότερο οι γυναίκες με βλαισογονία) και
    - δεύτερον, αν η βλαισογονία στον συγκεκριμένο αθλητή προκλήθηκε ΜΕΤΑ την ενασχόλησή του με το σπορ ή είχε μια γενετική κατατομή στα γόνατα από πριν, η οποία απλά επιβαρύνθηκε με το βάδην.
    Υπάρχουν βέβαια πολλές περισσότερες κακώσεις που προκαλούνται από το βάδην, όπως κακώσεις στην οσφυϊκή μοίρα της ΣΣ, τενοντίτιδα επιγονατιδικού τένοντα, αλλά και το "jumpers' knee" (σύνδρομο λαγονοκνημιαίας ταινίας), το οποίο ταλαιπωρεί βαδιστές και δρομείς μεγάλων αποστάσεων.
    Όλα αυτά, όπως και η βλαισογονία, απαιτούν πολύ καλή προετοιμασία από τον αθλητή/τρια, με σωστή ενδυνάμωση και ευλuγισία, όπως και πολλή δουλειά στη σταθερότητα των αρθρώσεων.
    Ελπίζω να σας κάλυψα, είμαι στη διάθεσή σας.
    Ευχαριστώ πολύ για το σχόλιο!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. ΓΕΙΑ ΣΑΣ ΘΑ ΗΘΕΛΑ ΝΑ ΣΑΣ ΡΩΤΗΣΩ Ο ΑΝΤΡΑΣ ΜΟΥ 31/12/2015 ΕΙΧΕ ΕΝΑ ΤΡΟΧΑΙΟ ΑΤΥΧΗΜΑ ΚΑΙ ΧΕΙΡΟΥΡΓΕΙΘΗΚΕ ΑΠΟ ΥΠΟΔΙΑΤΡΟΧΑΝΤΗΡΙΟ ΚΑΤΑΓΜΑ ΜΕΤΑ ΑΠΟ 3 ΜΗΝΕΣ ΠΟΥ ΑΡΧΙΣΕ ΝΑ ΠΑΤΑΕΙ ΤΟ ΠΟΔΙ ΤΟΥ ΔΙΑΠΥΣΤΟΣΑΜΕ ΟΤΙ ΤΟ ΓΟΝΑΤΟ ΤΟΥ ΕΙΝΑΙ ΣΤΡΑΒΟ ΓΕΡΝΕΙ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΟΤΑΝ ΤΟ ΙΣΙΩΝΟΥΜΕ ΤΟ ΓΟΝΑΤΟ ΜΕ ΤΟ ΧΕΡΙ ΜΑΣ Η ΦΤΕΡΝΑ ΔΕΝ ΠΑΤΑΕΙ ΟΛΗ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΑΤΕ ΝΑ ΜΑΣ ΠΕΙΤΕ ΤΙ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΚΑΙ ΤΙ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΝΑ ΒΡΟΥΜΕ ΤΙ ΓΙΝΕΤΕ. Ο ΟΡΘΟΠΕΔΙΚΟΣ ΠΟΥ ΤΟΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΗΣΕ ΔΕΝ ΜΑΣ ΑΠΑΝΤΑΕΙ ΣΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΜΑΣ ΚΑΙ ΜΑΣ ΛΕΕΙ ΟΤΙ ΑΠΛΩΣ ΕΧΕΙ ΜΙΑ ΜΙΚΡΗ ΑΠΟΚΛΕΙΣΗ ΤΟ ΙΣΧΙΟ ΑΠΟ ΠΡΙΝ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Είναι ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα αυτό,όπως το περιγράφετε, αν και δεν έχετε αναφέρει αν και πόσο ασχολήθηκε μετά την εγχείριση με την αποκατάσταση. Πολύ σημαντικό, όσο και η επιτυχία της εγχείρισης.
      Ο γιατρός σας σύστησε κάποιο κέντρο αποκατάστασης;; Σας μίλησε γι' αυτό;; Μήπως να πάτε να δείτε και κάποιον άλλο γιατρό;;

      Διαγραφή
    2. Ευχαριστώ κι εσάς για το σχόλιό σας και σας ζητώ συγνώμη για την καθυστερημένη απάντηση. Θα προτιμούσα βέβαια να απαντούσα σε κάποιον με ονοματεπώνυμο.

      Διαγραφή
  6. Καλησπέρα, έχω ένα αγοράκι 2χρονων και τα πόδια του είναι σαν παρένθεση θα έλεγα .ρώτησα την παιδίατρο πριν δύο μήνες κ μου είπε ότι ως 3 ετών δεν κάνουμε τίποτα γιατί ακόμα αλλάζει. Ισχύει η πρέπει να τον πάω σε ορθοπεδικό?? Ευχαριστώ .

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Πολύ σωστά σας είπε η παιδίατρος, καταρχήν εκείνη ξέρει καλύτερα από όλους μας. Είναι φυσιολογικό να έχουν τέτοια εικόνα τα πόδια του. Σε μερικά παιδάκια η ραιβογονία είναι εντονότερη, μετά από κάποιο διάστημα διορθώνεται.
      Γενικά, μέχρι την ολοκλήρωση της ανάπτυξης του παιδιού (για τα αγόρια μετά τα 18 χρόνια) πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί στις παρεμβάσεις μας στο σκελετικό σύστημα.
      Ευχαριστώ για το σχόλιο, θα προτιμούσα να απαντούσα σε κάποιον με ονοματεπώνυμο.

      Διαγραφή
    2. Τρουπκου Ευαγγελία6 Ιουλίου 2017 - 3:31 μ.μ.

      Σας ευχαριστώ πολύ για την απάντηση σας.

      Διαγραφή

Η άποψη του καθενός από εσάς, μας είναι χρήσιμη και απαραίτητη. Δώστε μας τη δύναμη να συνεχίσουμε, με το εύστοχο και ουσιαστικό σας σχόλιο. Όλα είναι ευπρόσδεκτα, όταν θα διατυπώνονται με ευπρέπεια και χωρίς άκομψες φράσεις.